naar top
Menu
Logo Print

CIRCULAIRE ECONOMIE OPNIEUW EEN STAP DICHTERBIJ?

ITRE geeft goedkeuring voor CO-hergebruik uit staalgassen in 'recycled carbon fuels'

De Commissie voor Industrie, Onderzoek en Energie van het Europees Parlement, ITRE, heeft op 28 november 2017 het hergebruik van CO uit staalgassen in zogenaamde 'recycled carbon fuels' binnen de EU goedgekeurd. Dat biedt de staalindustrie de mogelijkheid om de CO2-uitstoot fors verminderen door een deel van haar koolstofemissies te recyclen in samenwerking met de chemische industrie, die zo op haar beurt het verbruik van aardgas of olie kan verminderen. Dat kan uiteindelijk leiden tot een vermindering van de CO2-uitstoot in Europa van 57 miljoen ton per jaar, dat is 1,3% van de CO2-emissies in Europa. Daartoe heeft de industrie wel de financiële steun van de nationale overheden en de Europese Unie nodig. Dat alles kwam naar voren in het rapport 'CarbOn-monoxide RE-use through industrial SYMbiosis between steel and chemical industries (CORESYM)'. Het rapport vermeldt de resultaten van een studie, die adviesbureau Metabolic en onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen hebben uitgevoerd in opdracht van het Institute for Sustainable Process Technology (ISPT), Nuon, Tata Steel, AkzoNobel, Dow, ArcelorMittal (Gent, België) en TKI Energie en Industrie.

 

OVER STAALGAS

Bij de staalproductie komt staalgas vrij, dat voor 18 tot 30% bestaat uit koolmonoxide (CO), voor 15 tot 25% uit kooldioxide (CO2) en voor de rest uit stikstof en een relatief kleine hoeveelheid waterstof. Traditioneel verbranden de staalfabrieken de koolmonoxide in energiecentrales, waarbij de koolmonoxide over gaat in CO2. Zonde, want chemiebedrijven zouden koolmonoxide heel goed als grondstof kunnen gebruiken. Bovendien leidt de verbranding van koolmonoxide tot twee keer zoveel CO2-uitstoot in vergelijking met de verbranding van kolen. Staalproductie gaat gepaard met het vrijkomen van grote volumes koolmonoxide (CO). Het ligt voor de hand om die in te zetten voor de productie van basischemicaliën die in vergelijkbare grote volumes gebruikt worden. Op de korte termijn valt daarbij te denken aan de productie van waterstofgas. Dat bespaart aardgas, aangezien waterstof nu voornamelijk van aardgas wordt gemaakt. Ook leent CO zich voor de productie van methanol en ethanol, en voor de vervanging van nafta (grondstof voor onder andere polyethyleen en polypropeen) en synthetische brandstoffen. Alles bij elkaar leidt dat tot een verlaging van de CO2-uitstoot van de staalindustrie met 20 tot 35% vergeleken met de huidige situatie. Er wordt geen CO meer verbrand, terwijl de chemiebedrijven fossiele grondstoffen uitsparen, waarmee ook hun afhankelijkheid vermindert van de import van fossiele grondstoffen uit landen buiten de Europese Unie. Op de lange termijn kan de staalindustrie wellicht naast cokes ook kunststoffen als koolstofbron voor de productie van staal inzetten. Zo kunnen de staalindustrie en chemische industrie koolstof in een cyclus brengen en zo de circulaire economie een stap dichterbij brengen.

 

ZOEKTOCHT NAAR EFFICIENTE AFSCHEIDING VAN CO UIT STAALGAS

Een uitdaging vormt nog het efficiënt afscheiden van CO uit grote volumes staalgas. De ontwikkeling van de technologie hiervoor is al redelijk ver gevorderd. Het scheidingsproces levert ook een stroom van vrij zuivere CO2 op, die meteen geschikt is voor overige toepassingen en anders voor opslag.

 

OVERHEIDSTEUN GEVRAAGD

Het implementeren van grootschalig hergebruik van staalgas naar producten vraagt om een actieve en betrokken overheid. Met nieuwe samenwerkingen en investeringen kan de technologie verder worden opgeschaald om deze markt-competitief te maken. Operationele subsidie via de SDE+-regeling heeft laten zien dat het betaalbare duurzame opwekking van stroom met windmolens enorm kan versnellen. Met vergelijkbare steun kan ook een sterke impuls geven worden aan rest-gashergebruik uit de staalproductie. Per geïnvesteerde Euro levert dit ook nog een aanzienlijk grotere CO2-emissie besparing op dan investeringen in opwek geven. Daarnaast zouden de producten vanuit staalgas moeten worden opgenomen in de EU-richtlijn voor hernieuwbare energie voor de periode 2020-2030 (RED II) zodat deze worden erkend als duurzaam.

“Uiteindelijk levert het in een kringloop brengen van koolstof per euro veel meer CO2-emissiereductie op dan andere oplossingen zoals bijvoorbeeld het afvangen en opslaan van CO2. De Nederlandse regering kan het geld voor CO2-opslag daarom maar beter meteen investeren in nieuwe technologie, waaronder die voor hergebruik van staalgas.”
(Tjeerd Jongsma, directeur bij ISPT)


“In Duitsland werken wij al aan een project om CO2 uit staalproductie om te zetten in nuttige grondstoffen voor de chemie. Met de kennis en kunde die in Nederland voorhanden is kunnen we deze technologie ook hier inzetten om het verschil te maken.”
(Marco Waas, Director RD&I and Technology bij AkzoNobel)


“Voor Nederland kan hergebruik van staalgas een vermindering van vijf miljoen ton CO2-uitstoot per jaar opleveren, dat is een tiende van de Nederlandse doelstelling voor emissievermindering voor de industrie.”
(Andreas ten Cate, coördinator studie ISPT)


“Dit rapport zien we als een eerste stap richting hergebruik van staalgas. We moeten nog veel uitzoeken, onder andere of hergebruik zich kan bewijzen ten opzichte van andere technologieën om de CO2-uitstoot te verminderen.”
(Cock Pietersen, Manager Energy Procurement bij Tata Steel in IJmuiden)


“Wij staan in de startblokken om een ethanolfabriek te bouwen die de emissies van staalgas sterk zal verminderen. Dat vraagt echter wel om wettelijke ondersteuning.”
(Eric De Coninck, LIS Project Manager bij ArcelorMittal in Gent)


“Op basis van koolmonoxide verwachten wij een vervanger voor nafta te kunnen maken en langs die weg koolmonoxide in te zetten voor de productie van kunststoffen. Daarnaast zouden we best methanol van een derde partij willen afnemen, die dit maakt op basis van CO uit staalgas.”
(Kees Biesheuvel, Innovation Manager bij Dow in Terneuzen)


ESTEP (European Steel Technology Platform) ziet staalgas hergebruik zoals beschreven in de Coresym studie als een belangrijke bijdrage richting verduurzaming van de Europese staalindustrie.


Het rapport vindt u via de site van www.ispt.eu